Szkoła katów w Bieczu?
Choć legendy mówią o „szkole katów” w Bieczu, w rzeczywistości nie istniała tam formalna placówka szkolna tego typu – to raczej mit, który narodził się w źródłach z XVIII wieku i utrzymuje się w lokalnej pamięci. Miasto rzeczywiście posiadało od XIV wieku tzw. „prawo miecza”, czyli uprawnienie do wykonywania wyroków śmierci, a urząd kata (oficjalnie „Mistrza Świętej Sprawiedliwości”) funkcjonował w ramach systemu sądowniczego prawa magdeburskiego.
Andrzej Waligórski
Andrzej Waligórski (1926–1992) był jednym z najważniejszych twórców polskiej satyry, poety i autora tekstów radiowych, kabaretowych i piosenek. Urodzony w Nowym Targu, przez wiele lat współtworzył legendarną audycję „Studio 202”, gdzie jego scenki, felietony i absurdalne miniatury zdobyły szerokie grono wielbicieli. Waligórski stworzył m.in. popularne „Bajeczki babci Pimpusiowej”, felietonowe „Pocztówki z Karłowic” oraz postać Dreptaka – symbol przeciętnego Polaka z jego wadami i zaletami. Jego teksty łączyły ironię z nutą liryzmu i trafną obserwacją ludzkich słabości, a do dziś inspirują kolejne pokolenia twórców i performerów.
Adam Walny
Adam Walny (ur. 1972) jest lalkarzem, reżyserem, scenografem i pedagogiem teatru oraz twórcą autorskiego Walny-Teatr. Absolwent Wydziału Reżyserii Teatru Lalek Akademii Teatralnej w Warszawie, od 1999 roku prowadzi własny teatr, który bada i rozwija teatr przedmiotu, lalki i maski.
Walny jest autorem wielu innowacyjnych technik animacji – m.in. marionetek łańcuchowych, podwodnych, klawiszowych czy figur-instrumentów – oraz spektakli pokazywanych na festiwalach w Polsce i za granicą.
Jako reżyser, autor i wykonawca, Walny łączy tradycję lalkarską z eksperymentalnym podejściem do formy, nadając teatrowi przedmiotu nową, wielowymiarową przestrzeń. Ponadto prowadzi działalność edukacyjną i warsztatową oraz jest autorem podręcznika dotyczącego teatru przedmiotu.
O spektaklu
Czy teatr bada „rzeczy pierwsze”? A jeśli tak – jakimi narzędziami? „Szkoła katów” to spektakl, który w przewrotny i inteligentny sposób przygląda się hierarchii, władzy, edukacji i mechanizmom posłuszeństwa. W świecie, gdzie profesor ma uczniów, a szkoła swoje zasady, gra staje się przestrzenią odwracania porządków – nie po to, by im zaprzeczyć, lecz by ujawnić ich prawdziwe proporcje.
Punktem wyjścia jest groteskowa szkoła, w której przyszli kaci uczą się zawodu. Jednak narzędzia tortur szybko przestają być tylko dosłowne – stają się metaforą słowa, systemu, ideologii i społecznych mechanizmów nacisku. To opowieść o tym, jak łatwo pomylić zasadę z bezmyślnością, a posłuszeństwo z brakiem refleksji.
Spektakl łączy humor, ironię i filozoficzną refleksję. Wariacja poprzedza tu temat, a śmiech prowadzi do nieoczywistych pytań: kto ustanawia reguły gry? Kto niesie sztandar i dokąd? I czy „narzędzia”, którymi się posługujemy, na pewno znaczą tylko to, do czego przywykliśmy?
„Szkoła katów” to teatr formy i słowa – inteligentny, przewrotny i aktualny.
Recenzje
Przeczytaj recenzje naszego spektaklu „Szkoła Katów” wystawianego przez teatr Lalek RABCIO.
Podcast poświęcony prapremierze spektaklu „Szkoła katów” w Teatrze Lalek Rabcio. To zapis spotkania z twórcami i refleksji wokół przedstawienia inspirowanego tekstami Andrzeja Waligórskiego w autorskiej inscenizacji Adama Walnego.
W podcaście usłyszą Państwo wykład prof. Jagody Opalińskiej, która przybliża kontekst twórczości Waligórskiego oraz miejsce teatru Walnego we współczesnej sztuce. Swoją perspektywą dzieli się również sam Adam Walny, opowiadając o poszukiwaniach artystycznych i filozofii teatru, która towarzyszyła powstawaniu spektaklu.
O znaczeniu widowiska i jego interpretacji mówi także Ewa Maria Romaniak, wnosząc własną refleksję do tej realizacji.
W podcaście wykorzystano muzykę autorstwa Kamila Malchara i Daniela Malchara.
Scenariusz: Krystyna Kachel
Realizacja i montaż: Marcin Kachel
Projekt sfinansowano z Funduszy Europejskich pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy, KPO Kultura.
Podcast poświęcony jest artystycznej drodze, która towarzyszyła powstawaniu spektaklu „Szkoła katów”. W podcaście usłyszą Państwo fragmenty zapisków i notatek twórczych Adama Walnego – osobiste refleksje dotyczące roli aktora, sensu teatru i pracy z materią sceniczną. Pojawia się również jego wypowiedź, odsłaniająca sposób myślenia o teatrze jako przestrzeni wolności i odpowiedzialności.
Istotnym elementem rozmowy jest wywiad z Kamiem Malcharem, który opowiada o współpracy przy spektaklu oraz o kształtowaniu muzycznego języka przedstawienia. W podcaście wykorzystano także muzykę autorstwa Kamila Malchara i Daniela Malchara.
Scenariusz: Krystyna Kachel.
Realizacja i montaż: Marcin Kachel
Projekt sfinansowano z Funduszy Europejskich pochodzących z Krajowego Planu Odbudowy, KPO Kultura.
Tutaj znajdziesz gotowe materiały dydaktyczne, które pomogą przygotować uczniów (i nie tylko!) do spotkania ze spektaklem oraz pogłębić jego tematykę po wizycie w teatrze. To propozycje zajęć łączących literaturę, teatr i refleksję o świecie – tak, aby młodzi widzowie mogli nie tylko obejrzeć spektakl, ale naprawdę go zrozumieć i o nim porozmawiać.
Poniższa Polityka Prywatności określa zasady zapisywania i uzyskiwania dostępu do danych na Urządzeniach Użytkowników korzystających z Serwisu do celów świadczenia usług drogą elektroniczną przez Administratora oraz zasady gromadzenia i przetwarzania danych osobowych Użytkowników, które zostały podane przez nich osobiście i dobrowolnie za pośrednictwem narzędzi dostępnych w Serwisie.
